Cz. 2. Zagadnienia psychoonkologii w narodowych programach zwalczania chorób nowotworowych w wybranych krajach Europy

 

Austria.

Austriacka Platforma Psychoonkologiczna (OEPPO) została zaproszona przez Ministerstwo Zdrowia do prac nad ustawą o walce z chorobami nowotworowymi. W pierwszej kolejności poddano ocenie stan usług psychoonkologicznych w kraju. Grupa zadaniowa zebrała także międzynarodowe wytyczne i zalecenia w zakresie usług i edukacji psychoonkologicznej. Ustanowienie wytycznych z zakresu psychoonkologii jest jednym z głównych priorytetów dla krajowego planu zwalczania raka.

Francja

Francuskie Towarzystwo Psychoonkologiczne (SFPO) opracowało ogólnokrajowy spis wszystkich psychologów i psychiatrów pracujących w szpitalach onkologicznych. Towarzystwo współpracuje także z krajowymi instytucjami w zakresie wytycznych dotyczących psychologicznych aspektów u chorych onkologicznie. Opracowano także wytyczne dla psychoonkologów pracujących z osobami starszymi. Wytyczne publikowane są we francuskim czasopiśmie Psycho-Oncologie.

Niemcy

Onkologia psychospołeczna jest częścią narodowego programu nowotworowego i wspierana jest przez Ministerstwo Zdrowia. Istnieją zalecenia, by wszystkich chorych onkologicznie informować o psychospołecznych usługach onkologicznych a każdy pacjent, który sobie tego zażyczy, powinien mieć możliwość skorzystania z usług poradnictwa psychologicznego. Niemieckie Towarzystwo Onkologiczne ustanowiło standardy opieki nad pacjentami w szpitalach ostrych, w których jest wymóg dostępu psychologa/psychoonkologa dla pacjentów. Wydawane są specjalne certyfikaty potwierdzające spełnienie tych wymogów.

Irlandia

Krajowy Program Kontroli Raka powstał w roku 2007 i na jego podstawie nastąpiła restrukturyzacja świadczeń onkologicznych. Istnieje zintegrowana opieka onkologiczna, obejmująca lecznictwo ambulatoryjne, szpitalnictwo, opiekę paliatywną i psychospołeczną. Irlandzkie Towarzystwo Onkologiczne finansuje wiele projektów badawczych, w tym także te z zakresu onkologii psychospołecznej. W ramach Towarzystwa w 2005 r. powstała Grupa Psychoonkologiczna, która rozpowszechnia informację na tematy psychoonkologiczne oraz podejmuje działania na rzecz rozwoju zawodowego osób zainteresowanych psychoonkologią.

Włochy

Włoskie Towarzystwo Psychoonkologiczne (SIPO) powstało w roku 1985. Włoskie Ministerstwo Zdrowia uznaje i docenia kompleksową opiekę psychologiczną w przypadku osób chorych na nowotwory. Psychoonkologia wymieniona jest, jako jeden z siedmiu podstawowych obszarów kształcenia profesjonalistów medycznych (diagnostyka, badania przesiewowe, profilaktyka, rehabilitacja, opieka paliatywna, leczenie bólu, psychoonkologia). SIPO wraz ze Stowarzyszeniem Onkologii Medycznej (AIOM) współtworzy krajowe wytyczne dotyczące opieki onkologicznej.

Węgry

Zgodnie z narodową ustawą nowotworową w opiece onkologicznej każdy powinien mieć zapewnioną możliwość kontaktu z psychologiem lub psychiatrą. Polityczne i ekonomiczne ograniczenia uniemożliwiły jednak pełne wdrożenie tych zaleceń.

Litwa

Obecnie nie ma krajowej ustawy dotyczącej chorób nowotworowych. W dużych szpitalach na oddziałach onkologicznych pracują jednak psychologowie lub psychiatrzy.

Portugalia

Portugalski program dot. chorób nowotworowych uznaje znaczenie zagadnień psychoonkologicznych. W ośrodkach onkologicznych a także w opiece paliatywnej funkcjonują interdyscyplinarne zespoły. Istnieją dwie organizacje zajmujące się psychoonkologią (Academy of Portuguese Psycho-Oncology (APPO) i Portuguese Psycho-Oncology Society) które razem z Ministerstwem Zdrowia wdrażają zagadnienia psychoonkologiczne.

Rumunia

Psychoonkologia w Rumunii nie funkcjonuje na poziomie ustawy. Pomoc psychoonkologiczna jest jednak dostępna. Udzielana jest głównie przez pracowników organizacji charytatywnych i pozarządowych.

Słowenia

Psychoonkologia została ujęta w kilku dokumentach na szczeblu krajowym: Wytyczne w leczeniu raka płuc (2006), Narodowy Program Opieki Paliatywnej (2008), Narodowy Program Zwalczania Nowotworów (2010-2015). Zagadnienia te jednak są wciąż niedocenione i istnieje potrzeba dalszego rozwoju onkologii psychospołecznej.

Hiszpania

Do Narodowej Strategii Walki z Rakiem włączone zostało Hiszpańskie Towarzystwo Psychoonkologiczne (SEPO), w której to zapewnienie opieki psychologicznej dla chorych na raka i ich rodzin jest jednym z głównych elementów rozdziału dotyczącego jakości życia. Psychoonkologia funkcjonuje także w dokumentach strategicznych dotyczących opieki nad dziećmi i młodzieżą a także opieki paliatywnej.

Szwajcaria

Psychoonkologia jest jednym z głównych elementów (obok epidemiologii, monitorowania, prewencji, screeningu, rehabilitacji, opieki paliatywnej) Narodowego Programu Onkologicznego 2011 – 2015.

Wielka Brytania

Narodowy Instytut Zdrowia opracował wytyczne w opiece paliatywnej, które obejmują aspekty psychoonkologiczne. Wsparcie udzielane jest na 4 poziomach. Poziom 1 i 2 obejmuje lekarzy, pielęgniarki oraz innych pracowników opieki zdrowotnej. Poziom 3 to doradcy, natomiast poziom 4 to wysokospecjalistyczna opieka psychiatryczna (psychiatrzy i psychologowie kliniczni). Zostały również wdrożone krajowe programy kształcenia umiejętności komunikacyjnych. Co najmniej jeden z członków interdyscyplinarnego zespołu powinien być przygotowany do realizacji podstawowych usług psychologicznych oraz interwencji kryzysowej. Pacjenci, którzy wymagają bardziej skomplikowanych interwencji, powinni mieć dostęp do specjalistów zdrowia psychicznego.